Kummissjoni għad-Drittijiet ta’ Persuni b’Diżabilità
Skip Navigation

Il-Lingwa tas-Sinjali hija barka għalija, Loran R. Xuereb

Published 17 ta' Settembru 2021

Fl-okkażjoni tal-Ġimgħa Internazzjonali tad-Deaf, Loran Ripard Xuereb, l-uniku persuna DeafBlind f’Malta u Għawdex, jitkellem dwar it-tmiem tat-tabù madwar in-nies DeafBlind u s-sejba ta’ spazju sigur.

 

Jisimni Loran Ripard Xuereb u għandi 29 sena. Twelidt Deaf u wara ġejt dijanjostikat ukoll bħala DeafBlind. Naħdem bħala surveyor tal-art u bħala parrukkier. Jien ukoll membru tal-kunsill tal-Lingwa tas-Sinjali Maltija, membru tal-bord tal-Kummissjoni għad-Drittijiet ta’ Persuni b’Diżabilità (CRPD), membru tal-kumitat tad-Deaf People Association Malta, u membru tal-European DeafBlind Organisational Committee.

Il-lingwa materna tiegħi hija l-Lingwa tas-Sinjali Maltija (LSM), li ilni nuża sa minn meta kelli 10 xhur. Il-familja tiegħi kienet ta’ appoġġ kbir, u ddeċidew li jintroduċuni għal-lingwa tas-sinjali u jużawha wkoll huma stess biex jagħmlu l-komunikazzjoni bejnietna aktar aċċessibbli u sabiex jien ingawdi aktar aċċessibilità fis-soċjetà. Ilni nuża l-qari tax-xofftejn (lipreading) mindu kelli ħames snin, għax il-lingwa tas-sinjali u l-qari tax-xofftejn jikkumplimentaw lil xulxin, u b’hekk nista’ ngħid li jien bilingwi. Barra minn hekk, l-espożizzjoni bikrija għal-lingwa tas-sinjali kellha impatt pożittiv fuq l-iżvilupp tal-moħħ tiegħi.

Bdejt l-iskola primarja mainstream ma’ studenti li jisimgħu, u ommi għallmet lili u l-ħbieb tiegħi li jisimgħu xi sinjali bażiċi tal-lingwa tas-sinjali, sabiex inkunu nistgħu nikkomunikaw faċilment ma’ xulxin. Kelli wkoll LSE, li sfortunatament ma użax il-lingwa tas-sinjali, li kienet pjuttost diffiċli għalija. Meta bdejt l-iskola sekondarja, kelli interpretu tal-lingwa tas-sinjali għall-ewwel darba, li tani iktar aċċessibilità. Madankollu, minħabba n-nuqqas ta’ interpreti, l-interpretu li kelli kien preżenti biss għal suġġetti diffiċli.

Malli temmejt l-istudji tiegħi fl-MCAST, bdejt naħdem bħala surveyor tal-art fil-Korporazzjoni għas-Servizzi tal-Ilma, fejn ilni għal dawn l-aħħar 5 snin. Ħejjejt dokument bl-alfabett tal-Lingwa tas-Sinjali Maltija, li qsamt mal-kollegi tiegħi sabiex ikunu jistgħu jitgħallmuh. Madankollu, mhux dejjem faċli għalija li nikkomunika mal-kollegi tiegħi fuq ix-xogħol. Meta bdejt naħdem part-time bħala parrukkier, kont inkwetat li jkun diffiċli li nikkomunika mal-klijenti. Madankollu, min iħaddimni appoġġjani għall-ewwel ftit ġimgħat, li matulhom sibt mod kif nikkomunika mal-klijenti, bħall-użu ta’ sinjali bażiċi, lingwaġġ tal-ġisem, u stampi, sakemm bdejt inħossni iktar komdu naħdem waħdi.

Jien l-unika persuna DeafBlind f’Malta u Għawdex, peress li ma nistax insib xi nies DeafBlind oħra fil-gżejjer. Nissuspetta li hemm oħrajn bħali, madankollu jistgħu ma jħossuhomx komdi juru dan minħabba t-tabù li jeżisti dwar in-nies DeafBlind. Fl-Ewropa, hemm ħafna nies DeafBlind u meta sirt naf dwarhom ftit snin ilu, immedjatament sirt membru tal-European DeafBlind Union, li għenuni nħossni aktar b’saħħti.

Meta s-sena l-oħra qattajt sena fuq programm ta’ tmexxija ta’ taħriġ fid-Danimarka fi skola tad-Deaf imsejħa Frontrunners, tgħallimt dwar modi differenti kif tgħin għat-tmiem tat-tabù dwar in-nies DeafBlind u kif tipprovdilhom spazju sigur. Matul il-programm tgħallimt ukoll kif ngħallem lill-familja u l-ħbieb tiegħi kif jikkomunikaw miegħi bħala persuna DeafBlind, bħal kif nużaw visual frame signing, tactile signing, u fingerspelling li nista’ nħoss fuq idejja, peress li kultant jista’ jkun diffiċli għalija li naqra jew nara l-lingwa tas-sinjali, speċjalment billejl.

Il-Lingwa tas-Sinjali hija barka għalija u, apparti l-aċċessibilità, tipprovdili wkoll bosta opportunitajiet!